Ukraińska doktryna „strzelby”: plan działania na polu bitwy FPV

Zmieniające się zagrożenia

Druga inwazja Rosji na Ukrainę w 2022 roku wywołała bezprecedensową zmianę w trendach bojowych i operacjach wojskowych, spowodowaną powszechnym wykorzystaniem dronów FPV. Tempo rozwoju działań bojowych obserwowane na Ukrainie stanowi mocny dowód na to, że obecne i przyszłe konflikty nie będą rozstrzygane za pomocą tradycyjnych metod precyzyjnego rażenia na duże odległości. Ataki dronów, które mogą być przeprowadzane z prędkością do 90 mil na godzinę, a jednocześnie mają zdolność szybkiego zmniejszania odległości do celu, wskazują, że tradycyjna doktryna piechoty jest zmuszona do dostosowania się.

Poniższy przewodnik, opracowany przez rosyjskie kanały wojskowe, zamieszczamy nie w celu wyrażenia poparcia, lecz jako niezależny dowód na to, że zagrożenie ze strony dronów zmusiło obie strony do wprowadzenia nowych środków obronnych.

Unwave, ukraińska firma specjalizująca się w wojnie elektronicznej i przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z dronami, oferuje takie urządzenia jak BMX250-5 MS urządzenie zakłócające działanie dronów jako skuteczny środek zaradczy. Jednak urządzenia zakłócające, podobne do tych oferowanych przez firmę Unwave, są często dość drogie, a przy tym mają pewne ograniczenia w zastosowaniu indywidualnym. Urządzenia takie jak 35-milimetrowe karabiny maszynowe Oerlikon, które zazwyczaj wykorzystuje się do niszczenia bezzałogowych dronów samobójczych typu Shahed, nie nadają się – ani pod względem technicznym, ani ekonomicznym – do stosowania w przypadku niedrogich dronów FPV.

W związku z sytuacją na Ukrainie i obecnością dronów na polu walki pojawiło się niekonwencjonalne rozwiązanie: strzelba. Broń ta, którą dotychczas uważano za przydatną wyłącznie do szturmowania i walk w zwarciu, nieoczekiwanie stała się praktycznym, łatwo dostępnym, niedrogim i skutecznym narzędziem obrony przed dronami FPV.

Zgodnie z ukraińską doktryną dotyczącą stosowania strzelb na froncie, broń ta nie ma na celu wyparcia metod precyzyjnego rażenia na dalekie odległości, takich jak tradycyjne karabiny czy inne taktyki bojowe, lecz raczej stanowi obecnie nieodzowny element obrony w strefach walk, w których wykorzystuje się drony FPV. Przy analizowaniu konkretnych wyborów platform w kontekście integracji strzelb należy wziąć pod uwagę takie elementy, jak długość lufy, modyfikacja dławika, amunicja oraz zasady szkolenia.

Futerał na strzelbę

Teza o strzelbie nie ma charakteru teoretycznego, lecz praktyczny. Iwan Iljukhin, były ukraiński żołnierz i właściciel ośrodka szkoleniowego w zakresie broni palnej, GunBro Ukraina, przedstawia swoje uwagi na temat tezy „shotgun” w wywiad w radiu Volya, przeprowadzony 2 listopada 2025 r.

Wywiad przetłumaczyła córka Ivana, Oleksandra Iliukhina, która wraz z ojcem prowadzi szkolenia dla cywilów i żołnierzy. Oleksandra jest również mistrzynią Europy w strzelaniu ze strzelby z 2025 roku oraz członkinią firmy Benelli Armi.

Iwan, broniąc strzelby, stwierdza w wywiadzie: “Kiedyś ludzie śmiali się ze strzelb, zwłaszcza na polu bitwy, bo wszyscy byli przyzwyczajeni do karabinów. Ale teraz widzimy potrzebę stosowania strzelb i to, jak są one wykorzystywane na polu bitwy… jako tarcza przeciwko rosyjskim dronom, ale strzelby mogą być również używane w okopach i podczas walki na krótkim dystansie, co sprawia, że strzelba jest bronią wszechstronną”.”

Iwan wyjaśnia, że na początku wojny odległości walk sięgały nawet 200 metrów. Taka odległość sprawiała, że karabiny były naturalnym wyborem jako broń podstawowa. Jednak wraz z postępem wojny rozwijała się również technologia dronów. Drony, pierwotnie wykorzystywane do fotografii lotniczej, stały się narzędziami obserwacyjnymi. Ciężkie drony rolnicze, pierwotnie używane do opryskiwania upraw, nawozów i pestycydów, zostały przystosowane do zrzucania pocisków moździerzowych. Te zmiany spowodowały skrócenie odległości walki do około 20–30 metrów. W związku z tym strzelba stała się oczywistym wyborem jako broń pośrednia.

Mimo że Ivan jest zagorzałym zwolennikiem strzelby, przyznaje jednak, że drona można zestrzelić również z karabinu. Wymaga to jednak dogłębnej znajomości balistyki, biegłości w posługiwaniu się karabinem oraz doskonałego wyczucia sytuacji, a wszystko to w warunkach stresu bojowego. Żołnierze znajdujący się w stanie stresu bojowego zazwyczaj doświadczają zaburzenia widzenia, koordynacji ruchowej i funkcji poznawczych, co w sumie ogranicza skuteczność bojową i celność w trafianiu w cele. Strzelby mają na celu zmianę tej sytuacji i całkowite wyrównanie szans.

Jak wyjaśnia Ivan, strzelby nie wymagają takiej samej precyzji jak karabiny. Strzelba wymaga natomiast bliskiej odległości, co pozwala strzelcom na nieco mniejszą celność. Argument dotyczący bliskiej odległości opiera się na tym, że po wystrzale ze strzelby śrut rozchodzi się w rozproszonym, ale w miarę uporządkowanym rozkładzie.

Rozrzut śrutu ze strzelby zwiększa prawdopodobieństwo trafienia i zabicia przeciwnika w porównaniu z pojedynczymi pociskami lecącymi po linii prostej. Kwestia ta zostanie szerzej omówiona w częściach poświęconych rozważaniom taktycznym.

Kolejny argument przemawiający za skutecznością strzelby jako środka obrony dotyczy aspektów ekonomicznych i praktycznych. Jak już wspomniano, elektroniczne urządzenia zakłócające oraz systemy broni przeciwdronowej stanowią idealne rozwiązanie zarówno w przypadku dronów FPV, jak i celów powietrznych, ponieważ nie wymagają one bezpośredniego kontaktu z samymi dronami lub wymagają go w bardzo niewielkim stopniu.

Nie wszędzie można jednak rozmieścić systemy uzbrojenia, a drony FPV wykorzystujące sygnały radiowe nadal są ulepszone i udoskonalone w celu zapewnienia odporności na zakłócenia.

Ponadto systemy uzbrojenia i technologie zakłócające są zazwyczaj droższe niż użycie strzelby. BTS-12, jest to na przykład półautomatyczna strzelba typu bullpup z napędem gazowym wykorzystywane przez siły ukraińskie, Ich cena wynosi zazwyczaj około 1 400–500. Niektóre używane strzelby są jeszcze tańsze, ponieważ część broni, z której korzysta niewielka grupa ukraińskich żołnierzy, pochodzi zarówno od ochotników, jak i strzelców rekreacyjnych.

Wybór platformy: czynniki wpływające na wydajność

W pierwszym wywiadzie przeprowadzonym w radiu Volya z Ivanem poruszono kwestie związane z wydajnością w kontekście różnych modeli strzelb. Wspomniano o dwóch rodzajach strzelb: strzelbach z mechanizmem pompowym oraz strzelbach półautomatycznych.

Iwan wyjaśnia, że do zwalczania dronów najlepiej nadają się strzelby półautomatyczne. Jako konkretny model wymieniono Benelli M4, półautomatyczna strzelba o długości lufy wynoszącej 47–51 cm. Wysokiej jakości tureckie kopie zostały również zatwierdzone do użytku w celu zaspokojenia różnych potrzeb na froncie.

Modele te cieszą się popularnością z wielu powodów. Po pierwsze, strzelby półautomatyczne, takie jak Benelli M4 i jej tureckie repliki, mają lufę kompatybilną z różnymi typami dławików, a także kolbę teleskopową. Jednak bardziej istotnym powodem wyboru platformy półautomatycznej jest to, że wymaga ona mniejszego nakładu szkolenia niż platformy z mechanizmem pompowym.

Skuteczność operatora w posługiwaniu się strzelbą typu pump-action na najwyższym poziomie zależy od intensywnego szkolenia i wysokich umiejętności strzeleckich, a opanowanie obu tych elementów wymaga ogromnej ilości czasu. Ponieważ taktyka wykorzystania strzelb stanowi stosunkowo nowe rozwiązanie w walce z dronami FPV, ukraińscy żołnierze muszą opanować podstawy, korzystając z łatwej w obsłudze strzelby dla początkujących.

Strzelby półautomatyczne, takie jak Benelli M4 i jej tureckie repliki, umożliwiają szybsze opanowanie obsługi przez użytkownika, skracając czas potrzebny do osiągnięcia poziomu gotowości bojowej. Wybór tej platformy podkreśla, że łatwość obsługi jest taktyczną koniecznością w przypadku obrony przed dronami FPV.

Dostępność to jednak tylko jeden z aspektów wyboru broni; drugim jest niezawodność. Lux, ukraiński żołnierz i pilot dronów, podzielił się swoją opinią w korespondencji z międzynarodowymi żołnierzami i wolontariuszami zajmującymi się przekazywaniem strzelb ukraińskim siłom zbrojnym. Lux podkreśla, że przekazywana broń musi być wysokiej jakości, ostrzegając, że “nie należy rozdawać żołnierzom tanich tureckich strzelb półautomatycznych”. Wyjaśnia, że ich niezawodność jest warunkowa: “Trzeba je naprawdę dobrze smarować i chronić przed brudem. Niektórzy zaklejają taśmą otwór wyrzutowy”.”

Zauważona przez Luxa różnica ma duże znaczenie: platforma musi być łatwa w obsłudze, ale też niezawodna. Niska cena i łatwość szkolenia nie mają większego znaczenia, jeśli broń zawiedzie w momencie, gdy jest najbardziej potrzebna.

Kwestie taktyczne: Analiza długości lufy

Przy ocenie taktycznych aspektów użycia strzelby na Ukrainie należy wziąć pod uwagę trzy czynniki: długość lufy, dobór dławika oraz amunicję. Krótka lufa pozostaje podstawową zasadą przy większości zastosowań strzelby w walce w zwarciu (CQB). Krótsze lufy zapewniają większą zwrotność i szybkość, co ułatwia reagowanie na zagrożenia w ciasnych, zamkniętych przestrzeniach.

Większość żołnierzy kieruje się instynktami typowymi dla walki w zwarciu (CQB) podczas posługiwania się strzelbami; jednak sytuacja bojowa na Ukrainie podważa tę koncepcję. Krótsze lufy sprawdzają się lepiej podczas operacji szturmowych, ale zwalczanie dronów to zupełnie inny problem. Drony nie poruszają się w korytarzach; zbliżają się do celów z dużą prędkością i z dużej odległości, co oznacza, że każdy metr zasięgu ma znaczenie, gdy żołnierz przygotowuje się do strzału. Każdy centymetr długości lufy zwiększa zasięg strzału, co jest kluczowym aspektem w starciach z dronami.

Modele UA-DH 25 oraz ich zasięg działania w zależności od długości lufy. Źródło: Urban Arms

Model dalekiego zasięgu UA-DH ma lufę o długości 24 cali, czyli 61 centymetrów. Model ten zapewnia zasięg rażenia wynoszący od 50 do 60 metrów. Porównajmy to z modelem krótkiego zasięgu oznaczonym jako UA-DH, który ma lufę o długości 18,5 cala (47 centymetrów). Ten konkretny model zapewnia zasięg rażenia wynoszący 40–50 metrów.

Oba modele byłyby odpowiednim wyborem do niszczenia dronów FPV. Ivan wyjaśnia, że najskuteczniejsza odległość do zestrzelenia dronów wynosi około 40–45 metrów; przy większej odległości trafienie drona staje się znacznie trudniejsze. Z bliska wzrasta ryzyko szkód ubocznych. Oba modele UA-DH na powyższej grafice wykazują zdolność do zwalczania celów w odległości 40–45 metrów, co czyni obie te bronie idealnymi.

Analiza doboru dławika

Iwan twierdzi, że dobór dławika jest jednym z najważniejszych elementów w zastosowaniach strzelb przeciwko dronom. A dławić się decyduje o rozrzucie śrutu, czyli o tym, jak rozchodzi się on po wystrzale. Różne dławiki powodują, że śrut rozprasza się w różny sposób; np. dławik cylindryczny nie zapewnia wystarczającego zasięgu do zwalczania dronów, ponieważ śrut rozprasza się szybciej w miarę zbliżania się do celu. Porównaj to z dławikami typu „modified”, które powodują, że śrut rozprasza się w bardziej stopniowym tempie, co prowadzi do zwiększenia zasięgu.

Porównanie poszczególnych dławików ma na celu pokazanie, że wybór odpowiedniego dławika zależy wyłącznie od warunków operacyjnych i oczekiwanych rezultatów. Bez odpowiedniego dławika trudniej jest trafić drona z większej odległości, co stanowi kluczowy czynnik w taktyce przeciwdziałania. Dlatego właśnie Ivan zaleca stosowanie dławika zmodyfikowanego w operacjach przeciwdronowych i w celach obronnych. Zmodyfikowany dławik zapewnia większy zasięg rażenia, a jednocześnie pozwala na dostarczenie wystarczającej masy dzięki lepszemu skupieniu śrutu.

Zakładając, że po oddaniu strzału nastąpi kontakt z dronem, dron ten albo zmieni kurs pod wpływem siły uderzenia, albo zostanie całkowicie zniszczony. Zmodyfikowany dławik nie oznacza, że rozrzut śrutu nie istnieje; oferuje on raczej kompromis między precyzją, zasięgiem i rozrzutem. Biorąc to pod uwagę, ustawienia dławika powinny być dostosowane do platformy misji i nie powinny opierać się na podejściu „jedno rozwiązanie dla wszystkich”, podobnie jak w przypadku długości lufy.

Analiza amunicji

Wybór amunicji do obrony przed celami powietrznymi opiera się na innych zasadach niż w przypadku zastosowań piechotnych. Cel, jakim jest unieszkodliwienie drona, nie zależy wyłącznie od energii pocisku, ale przede wszystkim od prawdopodobieństwa jego trafienia. Mówiąc prościej, wystarczająca liczba śrutu musi trafić w drona, aby go zniszczyć lub zbić z kursu.

Aby zwiększyć prawdopodobieństwo trafienia, rozrzut pocisków musi być na tyle szeroki, by zrekompensować margines błędu operatora. Pocisk o dużej prędkości, który nie trafi w cel, jest praktycznie bezużyteczny. Jednak sto śrutów, które są wystarczająco gęste, by zasypać drona i jego wirniki, zwiększa prawdopodobieństwo trafienia. Oznacza to, że pociągnięcie za spust strzelby w celu zestrzelenia drona zależy bardziej od prawdopodobieństwa niż od precyzji.

Iwan wspomniał o dwóch rodzajach amunicji do strzelb: śrutu drobnego #3 i śrutu grubego #4. Różnica między amunicją ze śrutem grubym a amunicją ze śrutem drobnym odgrywa kluczową rolę w obronie przed dronami FPV. Cechą wyróżniającą śrut gruby w porównaniu ze śrutem drobnym jest to, że Amunicja śrutowa zawiera mniej śrutów ze względu na swoje większe rozmiary.

Ponieważ śrut jest większy, w łusce mieści się go mniej. Natomiast amunicja typu birdshot zawiera więcej śrutu, ponieważ poszczególne kulki są mniejsze, co w naturalny sposób pozwala na zmieszczenie większej ich liczby w łusce. Ponieważ amunicja typu buckshot oferuje mniejszą pojemność śrutu, ale większe śrutki, wymaga odpowiedniego wyprzedzenia i wyczucia czasu, zamieniając liczbę śrutów na masę i energię poszczególnych śrutów. Amunicja typu birdshot działa natomiast w oparciu o zupełnie inną logikę balistyczną. Amunicja typu birdshot oferuje znacznie większą liczbę śrutów, a ładunki #3 zawierają około 100+ na nabój, rezygnując z energii surowego śrutu na rzecz gęstości śrutu i jego rozrzutu.

Przy typowej odległości strzału wynoszącej 20–30 metrów amunicja śrutowa #3 pokrywa zasięg lotu dronów FPV, co pozwala zmaksymalizować prawdopodobieństwo trafienia śrutem. Wybór amunicji powinien jednak być dostosowany do rodzajów celów. W przypadku standardowych, lekkich dronów FPV, najczęściej spotykanych na polach bitewnych Ukrainy, zaleca się stosowanie amunicji typu #3 oraz podobnych rodzajów amunicji. W przypadku większych, bardziej wytrzymałych dronów, takich jak przerobione drony rolnicze, mimo mniejszej liczby śrutu, odpowiednia staje się amunicja typu buckshot.

Iwan wspomina, że skutecznym sposobem posługiwania się strzelbą jest stosowanie w magazynku naprzemiennych sekwencji nabojów z śrutem grubym i drobnym – taktyka, którą sam stosował podczas służby na froncie. Zaznacza jednak, że taktyka ta powinna być zarezerwowana wyłącznie dla dobrze wyszkolonych strzelców. Stosowanie naprzemiennej amunicji wymaga ogromnych zdolności poznawczych w warunkach bojowych. Operator musi wiedzieć, jaki nabój znajduje się w komorze nabojowej oraz jaki nabój trafi do niej po każdym strzale.

Jednostki ukraińskie działające w warunkach, w których występują oba rodzaje zagrożeń, powinny dysponować odpowiednim rodzajem amunicji do konkretnych zastosowań. Oprócz doboru amunicji równie istotnym czynnikiem wpływającym na działanie strzelby jest sposób jej ładowania i podawania. Istnieją dwa rodzaje magazynków, w których przechowuje się amunicję do strzelb: magazynki rurowe i skrzynkowe.

Iwan twierdzi, że magazynki skrzynkowe nie sprawdzają się w operacjach z wykorzystaniem dronów, wyjaśniając, że z upływem czasu naboje w magazynku ulegają deformacji. Wynika to z ciągłego nacisku sprężyny magazynka, który powoduje, że pierwotnie okrągłe naboje ulegają ściśnięciu i przybierają owalny kształt. Oleksandra rozwija tę kwestię w kolejnym wywiadzie, wyjaśniając, że ta deformacja może powodować awarie, takie jak zacięcia podczas podawania nabojów i nieprawidłowe osadzanie się naboju w komorze.

Magazynki rurowe całkowicie eliminują ten problem. Oleksandra wyjaśnia, że ponieważ naboje są ułożone w linii w magazynkach rurowych, sprężyna magazynka wywiera nacisk na mosiężną część naboju (dno), a nie na część plastikową (łuskę).

Mechanizm ten gwarantuje, że nabój zachowuje swój pierwotny kształt, niezależnie od tego, jak długo pozostaje w magazynku. Z racjonalnego punktu widzenia Ivan i Oleksandra opowiadają się za magazynkami rurowymi zamiast pudełkowymi w przypadku operacji przeciw dronom na linii frontu.

Aspekty szkoleniowe

Strzelba stanowi połowę całościowego podejścia do skutecznych środków przeciwdziałania dronom, podczas gdy druga połowa dotyczy żołnierza, który ją obsługuje. W druga rozmowa kwalifikacyjna W wywiadzie udzielonym radiu Volya 8 listopada 2025 r. Iwan wyjaśnia, na czym polega to szkolenie. W niniejszym artykule zaznaczono, że jest to tylko jeden z programów szkolenia w zakresie posługiwania się strzelbą realizowanych na Ukrainie i nie należy go traktować jako reprezentatywnej, uniwersalnej metody stosowanej we wszystkich programach w siłach zbrojnych Ukrainy.

Szkolenie zaczyna się od właściwego doboru broni. Ivan nie ma co do tego wątpliwości. W wywiadzie stwierdza, że strzelba półautomatyczna jest najskuteczniejsza w walce z dronami, a ponadto łatwiej dostępna. Aby strzelba pompowa była skuteczna, operator musi być gruntownie przeszkolony w zakresie strzelania i posiadać bezbłędną technikę, a takie umiejętności można zdobyć jedynie dzięki ogromnej ilości treningu.

Iwan opracował system szkoleniowy, który prowadzi cywilów, ukraińskich żołnierzy oraz ukraińskie oddziały specjalne przez kolejne etapy walki z dronami, przy czym każdy etap doskonali umiejętności fizyczne i poznawcze niezbędne podczas starć z dronami. Iwan zaczyna od “Programu pierwszej bazy”, etapu, na którym użytkownicy są szkoleni w zakresie podstaw szybkiego przeładowania broni i przechodzenia między celami. Na tym etapie użytkownicy wykonują trzy szybkie, kolejne strzały, stojąc w miejscu i przechodząc między trzema celami.

Następnie użytkownicy przechodzą do ćwiczeń z ruchomymi celami. Cele ruchome są zamontowane na systemie platformowym i po uruchomieniu poruszają się w płaszczyźnie poziomej. Pomaga to nowym strzelcom w nauce śledzenia celów, a także w doskonaleniu umiejętności wyczekiwania na cel lub wyprzedzania jego ruchu poprzez ocenę odległości, aby określić, gdzie cel znajdzie się w następnej chwili. Dopiero gdy strzelcy opanują pierwsze dwa etapy szkolenia, przechodzą do strzelania do latających rzutków.

Ivan wymienia trzy etapy treningu w zakresie ćwiczeń z rzucanymi rzutkami. Łatwiejsze rundy dla początkujących rozpoczynają się od rzutek wystrzeliwanych najpierw w lewą stronę strzelca, a następnie w prawą. Najtrudniejszy etap ma miejsce, gdy rzutka leci bezpośrednio w stronę strzelca, naśladując atakującego drona.

Każdy z unikalnych elementów szkolenia z bronią ręczną ma na celu nauczenie żołnierzy technik poruszania się z bronią ręczną podczas walk z dronami, które różnią się od technik stosowanych podczas walk w terenie okopowym. Ivan wyjaśnia, że ponieważ pojemność magazynków do broni ręcznej jest mniejsza niż w przypadku karabinów, żołnierze muszą nieustannie przeładowywać broń, jednocześnie pozostając w ruchu.

Jeśli żołnierz stoi w miejscu podczas przeładowywania broni, zwiększa to ryzyko, że zostanie trafiony przez drona. Żołnierze powinni poruszać się na boki podczas przeładowywania, aby zyskać dodatkowe możliwości trafienia drona, jeśli pierwsze strzały okażą się niecelne. Oprócz wykorzystania latających rzutków do symulacji ruchu dronów, Ivan stosuje w swoim programie szkoleniowym również prawdziwe drony.

Ivan wyjaśnia, że aby odtworzyć rzeczywistą sytuację, używa butelek i mocuje je do różnych dronów. W ramach ćwiczenia użytkownicy mają za zadanie uderzyć w butelkę przymocowaną pod dronem.

Wspomniany wcześniej ukraiński żołnierz Lux popiera pewną odmianę metody Iwana polegającej na wykorzystaniu dronów na żywo. Zamiast butelek Lux woli mocować balony do drona za pomocą długiego paska. “Gorąco polecam trening z balonami przymocowanymi długim paskiem do drona FPV” – mówi. “To bardzo opłacalne… Dron FPV nie ulegnie uszkodzeniu, a balon będzie miał taką samą trajektorię lotu jak prawdziwy dron FPV”.”

Warto zauważyć, że metody te nie są ze sobą sprzeczne i żadna z nich nie ma na celu podważenia wartości drugiej. Każda z nich odzwierciedla po prostu inne podejście do treningu, a fakt, że Lux preferuje jedną z nich, nie umniejsza wartości programu Ivana.

Z drugiej strony, kolejnym punktem, w którym Lux odbiega od programu Ivana, jest kwestia ćwiczeń z rzutkami. Chociaż Lux zgadza się, że rzutki pozwalają wykształcić umiejętności niezbędne do obrony przed dronami FPV, uważa on, że w pewnym momencie stają się one zbyt przewidywalne.

“Strzelałem z półautomatycznej strzelby do rzutków, ale zdecydowanie wolę trenować z balonami przymocowanymi na sznurze do drona” – wyjaśnia. “Rzutki przeważnie latają w jednym konkretnym kierunku, w kółko. Już przy drugim strzale wiesz mniej więcej, gdzie celować”.”

Jednak przedstawione podejścia Ivana i Luxa nie wykluczają się wzajemnie. W rzeczywistości siła programu Ivana polega na tym, że każda metoda szkoleniowa opiera się na poprzedniej, tworząc system niezbędnych, następujących po sobie etapów. Strzelanie do rzutków nie jest celem samym w sobie, lecz podstawowym ćwiczeniem, które pozwala operatorom opanować niezbędne podstawy przed przejściem do scenariuszy z udziałem prawdziwych dronów.

Gdy zestawimy te dwie perspektywy obok siebie, nie tworzą one raczej rywalizacji, a raczej punkt styku. Cele przypominające drony stanowią najbardziej realistyczny substytut rzeczywistych starć. Lux dochodzi do tego wniosku za pomocą balonu zawieszonego na linie, a Ivan – za pomocą butelek. Każda z tych metod różni się szczegółami, ale ostatecznie potwierdza tę samą tezę.

Pomimo tak już kompleksowego i rygorystycznego programu szkoleniowego Ivan zamierza dalej go rozwijać, dodając strzelnicę oraz pozyskując dodatkowy sprzęt do symulacji walk z dronami. Wyjaśnia, że dzięki temu będzie mógł odtwarzać realistyczne scenariusze bojowe, naśladując autentyczne starcia z dronami.

Iwan ma nadzieję, że programy takie jak jego, specjalizujące się w szkoleniu z zakresu posługiwania się strzelbą, staną się standardową praktyką w każdej armii, w tym w siłach NATO. Niestety, na Ukrainie środki przeciwdziałania dronom z wykorzystaniem strzelb są wciąż w powijakach, przez co dziedzina ta pozostaje w znacznym stopniu niedofinansowana i niedostatecznie zbadana.

Doktryna walki przyszłości

Drony FPV poszerzyły możliwości prowadzenia działań bojowych z powietrza, a pełen zakres ich wpływu widać na polu bitwy na Ukrainie. Ukraina i jej wykorzystanie strzelb jako narzędzia do obrony przed dronami stanowią taktyczne dostosowanie do zagrożenia na dużą skalę i opartego na zaawansowanych technologiach. Jak sugeruje Ivan, nie tylko rząd Ukrainy powinien inwestować w programy dotyczące strzelb, ale wszystkie siły zbrojne na świecie.

Elastyczność gospodarcza i zakres strategii Ukrainy mają istotne znaczenie strategiczne. Jak zauważa Ivan, opracowana przez Ukrainę „doktryna strzelby” jest skuteczna, a jednocześnie elastyczna. Jeszcze sześć miesięcy temu wystarczał jeden przeszkolony operator strzelby na każdy czteroosobowy oddział.

W obecnej sytuacji bojowej każdy ukraiński żołnierz działający w strefach zagrożenia dronami potrzebuje strzelby oraz odpowiedniego przeszkolenia, aby umieć z niej skutecznie korzystać.

Przyszła doktryna walki jest stosunkowo prosta: zdolności przeciwdziałania dronom nie można traktować jako odrębnej funkcji. Zdolności obronne przeciwko dronom musi być uniwersalne.

W niniejszym artykule wykazano, że strzelba jest ekonomicznym, łatwym do opanowania i skutecznym narzędziem, co czyni ją realnym rozwiązaniem pozwalającym na zapewnienie zdolności obrony przed dronami na szeroką skalę indywidualną. Siły zbrojne, naukowcy i przywódcy powinni traktować ukraińską doktrynę wykorzystania strzelb nie jako jednorazowe zjawisko mające zastosowanie wyłącznie w przypadku Ukrainy, ale jako wyznacznik przyszłych operacji piechoty.

Obecnie realizowane są ukraińskie programy inwestycyjne dotyczące strzelb, jednak, jak wyjaśnia Ivan, podejmowane są błędne decyzje inwestycyjne wynikające z pomijania opinii ekspertów terenowych. W rezultacie ukraińscy żołnierze otrzymują obecnie tureckie strzelby półautomatyczne, które są zawodne i niskiej jakości – dokładnie taki scenariusz, przed którym ostrzegał Lux.

Ten dylemat wskazuje, że kwestie inwestycji i szkolenia są ze sobą ściśle powiązane: rząd może wprawdzie wprowadzać strzelby na linię frontu, ale bez odpowiednich systemów szkoleniowych i właściwej integracji żołnierzy broń ta pozostaje funkcjonalnie niekompletna. Inwestycje i szkolenia muszą przebiegać równolegle, aby obie te dziedziny mogły osiągnąć pełny potencjał.

Wiele wskazuje na to, że o przyszłości działań wojennych zadecydują siły zbrojne, które zdecydują się dostosować i wykorzystać doświadczenia zebrane na szybko zmieniających się polach bitewnych – scenariusz ten obserwujemy obecnie na Ukrainie. Konsekwencje zastosowania „doktryny strzelby” na Ukrainie wskazują, że pola bitewne niewątpliwie ulegają ewolucji, a drony FPV raczej nie będą ukraińskim wyjątkiem.

Te same luki w zdolnościach, które Ukraina zidentyfikowała i do których się dostosowała, mogą być wykorzystywane zarówno przez podmioty państwowe, jak i niepaństwowe. W związku z tym ukraińskiej doktryny „strzelby” nie należy postrzegać jedynie jako odpowiedzi na aktualny problem na polu walki, lecz raczej jako wskaźnik kierunku, w jakim zmierzają wymagania stawiane piechocie na całym świecie.

Podziękowania i wsparcie

W niniejszym artykule wykorzystano materiały źródłowe pochodzące z wywiadów z Ivanem Iliukhinem i Oleksandrą Iliukhiną, którzy w ramach organizacji GunBro Ukraine prowadzą szkolenia z zakresu posługiwania się strzelbami dla cywilów i ukraińskich sił zbrojnych. Oleksandra przetłumaczyła wywiady ze swoim ojcem i współpracuje z nim przy prowadzeniu szkoleń. To właśnie ich bezpośrednie doświadczenia umożliwiły powstanie niniejszej analizy. Śledźcie ich działalność: Ivan Iliukhin (Instagram), Oleksandra Iliukhina (Instagram, Facebook), GunBro Ukraine (strona internetowa, Facebook)

Aby wesprzeć ich program szkoleniowy, przekaż darowiznę tutaj: https://givebutter.com/shotgun

Bibliografia